Archwilio

Cestyll Edward I

Castell Conwy Castle - Cadw Llywodraeth Cymru (Hawlfraint y Goron) / Cadw Welsh Government (Crown Copyright)
Castell Caernarfon Castle - Cadw Llywodraeth Cymru (Hawlfraint y Goron) / Cadw Welsh Government (Crown Copyright)
Castell Harlech Castle - Cadw Llywodraeth Cymru (Hawlfraint y Goron) / Welsh Government (Crown Copyright)

Mae cymryd cipolwg sydyn ar y cestyll canoloesol a'r waliau tref a adeiladwyd gan Frenin Edward I yng Ngwynedd a Chonwy yn ddigon i argyhoeddi unrhyw un eu bod yn llawn haeddu eu statws Treftadaeth y Byd UNESCO. Mae’r amddiffynfeydd trawiadol hyn yn dystiolaeth o uchelgais Edward I i ymestyn ei deyrnas a chyfnerthu ei rym yng Nghymru wedi iddo drechu Tywysogion Gwynedd ar ddiwedd y 13eg ganrif.

Bu James St George, peiriannwr milwrol a phensaer anhygoel, yn gweithio i Edward ar y strwythurau hyn. Dyluniwyd y cestyll i gadw pobl allan ohonynt, ac yn achos trefi caerog Caernarfon a Chonwy, i alluogi swyddogion Lloegr redeg pethau o du mewn i’r gaer. Fe ymosodwyd ar y cestyll hyn gan dywysogion Cymru, Madog ap Llywelyn ar ddiwedd yr 13eg ganrif ac Owain Glyndŵr yn fuan yn y 15fed ganrif, fel protest yn erbyn rheolaeth Lloegr.

Hyd yn oed os mai dim ond ymweld ag un o’r pedwar castell yng Nghaernarfon, Conwy, Harlech a Biwmares wnewch chi, bydd yn ddigon i wneud i chi synnu ar faint y caerau grymus hyn a rhyfeddu at uchelgais Edward I.

Cestyll Edward I - Llinell Amser

Llinell Amser

Cestyll Edward I ar y Map

Map